کتاب انگلیس و بختیاری - 1896-1925 میلادی - نشر موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران

کتاب انگلیس و بختیاری - 1896-1925 میلادی بختیاری ها یکی از ایلاتی هستند که به دلیل کثرت جمعیت ، توان بسیار زیاد نظامی ، قلمرو وسیع ، پویایی پر دامنه قومی و ترقیخواهی از دوره ی صفویه به بعد نقش مهمی در تحولات تاریخ سیاسی ایران بازی می کنند . این اثر، پژوهشی است درباره ی روابط خان های بختیاری با دولت انگلیس در فاصله سالهای روی کار آمدن مظفرالدین شاه تا سقوط قاجاریه( 1313-1344 ه.ق /1896-1925 م) فصل مقدماتی کتاب: در ابتدای کتاب به مسائلی چون پیشینه تاریخی، جمعیت، وضعیت مالیات ، تشکیلات سیاسی –اجتماعی، مسائل قومی-نژادی و جغرافیایی بختیاری ها اشاره میشود و بعنوان پیش درآمد مخاطب نا آشنا را با شناخت کلی ای از ایل بختیاری روبرو می کند. فصل اول: فصل اوا کتاب به روابط انگلیس با بختیاری ها از آغاز حکومت قاجار تا پایان سلطنت ناصرالدین شاه می پردازد ، روابطی که عمدتا غیر رسمی ، تشکیلات نیافته و ناکام است فصل دوم: فصل دوم کتاب به روابط رسمی قرارها و قراردادهای انگلستان با سران ایل بختیاری میپردازد و چرایی روابط و امتیاز دهی های متقابل بین این دو را بر اساس ارائه اسناد معتبر تاریخی، به بحث وبررسی می نشیند( اشاره مفصل به امتیاز دارسی ، کشف نفت در غرب و مسائل مربوط به کشتیرانی و ...) ، این دوران که روابط حسنه و حداکثری متقابل در شکل رسمی و نسبتا علنیآن جریان دارد – مقارن است با روی کار آمدن مظفرالدین شاه و آخرین سالهای حکومت قاجار در ایران_ فصل سوم: این فصل به فتح تهران و سرنگونی محمد علی شاه توسط مشروطه خواهان میپردازد و اتفاقات و حوادثی چون نقش و حضور بختیاری ها در فتح تهران و اصفهان ، همراهی آنان با جریانهای مشروطه خواهی و روابط بختیاریها با شیخ خزعل( حاکم بلا منازع کرانه های خلیج فارس و خوزستان در سه دهه ی پایانی عصر قاجار) جداگانه مورد بحث قرار میگیرد. فصل چهارم( فصل پایانی): در این فصل به روی کار آمدن رضاخان و بررسی دلایل پایان و کاهش گسترده روابط بختیاری با انگلستان می پردازد ، دلیلی که میتوان آن را به تغییر سیاست خارجی انگلستان مربوط دانست و اینکه در آن زمان بریتانیا وجود یک حکومت مقتدر مرکزی را بیشتر به نفع حفاظت از منافع خویش در خاورمیانه و ایران تفسیر کرد و در این راستا تثبیت و اقتدار بیشتر حکومت مرکزی رضاخانی را برای جلوگیری از نفوذ و طمع روس ها نسبت به منافع عظیم خویش در شبه قاره هند موثر تر قلمداد کرد و بنا بر این قدرت ها ، جریانات و حکام محلی و شبه محلی همچون بختیاری ها ، معطوف به سیاست جدید بریتانیا ( سیاست تقویت حکومت مرکزی) مورد بی توجهی قرار می گیرند.