کتاب قمقام زخار و صمصام بتار - مقتل سید الشهدا - نشر جمال

در میان انبوه نگاشته‌های عاشورایی و مقاتل گوناگون، نام‌هایی هستند که به‌عنوان ستون‌های استوار این عرصه می‌درخشند. کتاب «مقتل سید الشهدا (قمقام زخار و صمصام بتار)» به قلم فرهادمیرزا قاجار، ولیعهد فتحعلی‌شاه، از جمله این آثار سترگ و ماندگار است که اینک در دسترس مشتاقان معارف حسینی قرار گرفته است. این اثر، تنها یک گزارش تاریخی نیست؛ بلکه گنجینه‌ای است ادبی، تاریخی و مذهبی که حاصل سال‌ها تحقیق و تتبع در مهم‌ترین منابع کهن است.

درباره کتاب «مقتل سید الشهدا (قمقام زخار و صمصام بتار)»

فرهادمیرزا قاجار، نویسنده‌ای ادیب و محققی ژرف‌نگر، با تکیه بر جایگاه سیاسی و امکانات گسترده خود، دست به تألیف کتابی زد که حاصل گردآوری و مقایسه روایات هم از منابع اهل سنت و هم از منابع شیعه است. این رویکرد کمنظیر، به اثر او اعتبار علمی ویژه‌ای بخشیده و تصویری فراگیر و مستند از زندگی پربرکت حضرت امام حسین علیه‌السلام از تولد تا شهادت ارائه می‌دهد. عنوان پرطمطراق کتاب، «قمقام زخار و صمصام بتار»، که به معنای «دریای ژرف و شمشیر برنده» است، به‌خوبی گویای محتوای پربار و قلم رسا و اثرگذار آن می‌باشد. این مقتل، یکی از پرآوازه‌ترین و معتبرترین تألیفات در قرون اخیر شناخته می‌شود که انسجام منطقی و استحکام روایی آن، همواره مورد تحسین عالمان و محققان قرار گرفته است. با گذشت سالیان متمادی از زمان تألیف، مطالب این کتاب نه‌تنها کهنه نشده، بلکه هر بار با نگاهی جدید، تازگی و عمق خود را حفظ کرده و پرده از زوایای دیگری از حادثه عظیم عاشورا برمی‌دارد. یکی از ویژگی‌های ممتاز این نسخه ارائه شده توسط انتشارات جمال، بازنویسی و روان‌سازی نثر دشوار اصلی کتاب است که در عین حفظ امانت در محتوا و سبک ادبی، فهم آن را برای خواننده معاصر آسان‌تر کرده و لذت مطالعه این اثر فاخر را دوچندان می‌نماید.
چرا باید این کتاب را خواند؟
مطالعه «قمقام زخار و صمصام بتار» تنها یک عمل مذهبی نیست؛ بلکه سفری است عبرت‌آموز به قلب تاریخ. این کتاب به شما امکان می‌دهد واقعه کربلا را از ورای قرن‌ها، با استناد به معتبرترین اسناد موجود و با چشماندازی وسیع‌تر پیگیری کنید. قلم توانای فرهادمیرزا، گزارش تاریخی را به روایتی ادبی و تأثربرانگیز تبدیل کرده که قلب هر خواننده‌ای را متأثر می‌سازد. از سوی دیگر، برای علاقه‌مندان به تاریخ تحلیلی اسلام و مطالعات بین‌مذهبی، این اثر گنجینه‌ای کم‌نظیر است که نشان می‌دهد چگونه حقیقت عاشورا، فراتر از اختلاف‌های مذهبی، منابع گوناگون را به خود معطوف کرده است. همچنین، برای اهل ادب، نثر زیبا و واژه‌پردازی‌های بدیع کتاب، خود دریایی برای تماشاست.

خواندن کتاب «مقتل سید الشهدا (قمقام زخار و صمصام بتار)» را به چه کسانی توصیه می‌کنیم؟

«مقتل سید الشهدا» برای همه دلدادگان حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام که به دنبال شناختی عمیق‌تر و مستندتر از زندگی و قیام آن حضرت هستند، اثری ضروری و خواندنی است. پژوهشگران، دانشجویان و طلاب حوزه‌های تاریخ اسلام و مطالعات شیعی، از این کتاب به‌عنوان منبعی دست‌اول و قابل اعتماد بهره‌های فراوان خواهند برد. خطبای مذهبی و مداحان اهل بیت نیز می‌توانند با بهره‌گیری از روایات ناب و شرح‌های دقیق این کتاب، معارف عاشورایی را غنی‌تر و مستدل‌تر به مخاطبان خود منتقل کنند.

در بخشی از کتاب «مقتل سید الشهدا (قمقام زخار و صمصام بتار)» می‌خوانیم

همان شب یا فردای آن شب، ابن عباس دوباره به خدمت حضرت آمد و گفت: «یابن رسول الله! من در این حادثه جان کاه هرچه می‌خواهم شکیبا باشم نمی‌توانم و از این سفر تو بسیار می‌هراسم چرا که کوفیان، انسان‌های حیله‌گری هستند. بیا و این سفر را لغو فرما که امروز تو مولا و مقتدای مسلمانانی؛ اگر کوفیان راست می‌گویند [چنان که نوشته اند] در دفاع از شما ثابت قدمند، بنویس حاکمشان را بیرون کنند و شهر را از دشمنانت پاک کنند، آن گاه به کوفه برو؛ اگر هم از ماندن در مکه معذوری، یمن که بهتر و بزرگتر از کوفه است و دژی مستحکم متشکل از شیعیان پدرت‌امیرالمؤمنین علیه السلام دارد؛ وانگهی، از تیررس دشمنانت هم دور است. اگر به آن جا رفتی، داعیانت را به اطراف اقصی نقاط عالم بفرست و مردم را به بیعت با خود دعوت کن. این گونه‌امید رسیدن به مقصود بیش‌تر است. » امام به او فرمود: «ای پسرعمو! من می‌دانم که تو این نصایح را از سر دل سوزی و مهربانی می‌گویی، ولی مصمم به رفتن شده‌ام. » او گفت: «پس لااقل این زنان و کودکان را با خودت نبر که به خدا چشم پسر زبیر از رفتنت روشن شده است؛ چرا که می‌داند با بودن تو کسی به او توجه ندارد و در مقایسه با تو موقعیتی ندارد. » به روایتی، حضرت فرمود: «اگر در جای دیگری کشته شوم بهتر است از این که حرمت حرم شکسته شود. » ابن عباس با خود گفت: «با این سخنش می‌خواست تسلیتی به من گفته باشد. » و در روایتی دیگر، امام فرمود: «جدم رسول خدا دستوری به من داده که حتماً باید اجرا شود. »